Đề xuất cập nhật nội dung bộ tài liệu SEP490 theo hướng tham chiếu ISO/IEC 29110, giữ nguyên cấu trúc 7 báo cáo và trọng số đánh giá. Mỗi mục được làm rõ về mục tiêu, nội dung, sơ đồ và minh chứng cần cung cấp, đồng thời bổ sung hướng dẫn sử dụng AI có kiểm chứng.
Những điểm cần cải thiện trong hồ sơ hiện hành
Việc đối chiếu một bộ hồ sơ mẫu gần đây với template, Student Guide và phiếu chấm ghi nhận bốn điểm cần xem xét. Các nhận xét dưới đây giới hạn trong hồ sơ đã rà soát, tập trung vào hướng dẫn và tiêu chí minh chứng.
WBS ghi gần như mọi chức năng là “Simple – 1 man-day”, một số công việc được phân loại chưa đúng chức năng.
124 hình trong SRS và SDD, khoảng 29 sequence diagram, trong khi phần thiết kế chiếm 10% điểm.
Hồ sơ được rà soát chưa có mục khai báo công cụ AI và cách kiểm chứng đầu ra; do đó chưa đủ căn cứ xác định phạm vi sử dụng AI.
Tài liệu ghi “incremental” nhưng mô tả 6 pha tuần tự. Template mẫu vẫn dùng ví dụ Cafeteria Ordering System.
Cập nhật nội dung, giữ ổn định cấu trúc
Nguyên tắc chung là đánh giá quyết định, kết quả đo và minh chứng có thể truy vết tới kho mã nguồn của nhóm. Nội dung có thể tạo từ mã nguồn hoặc lược đồ dữ liệu được phép sinh tự động; trọng tâm đánh giá là tính chính xác, nhất quán và khả năng giải thích.
Vì sao chọn ISO/IEC 29110
Cần một khung tham chiếu có cơ sở chuyên môn, phù hợp với quy mô nhóm sinh viên và thời lượng một học kỳ.
Profile Basic dành cho nhóm dưới 25 người, chỉ gồm hai quy trình: Project Management và Software Implementation. Đề xuất sử dụng phạm vi này làm cơ sở lựa chọn đầu ra, kết hợp các tiêu chuẩn chuyên ngành khi cần làm rõ nội dung.
Statement of Work, Project Plan, Requirements Specification, Software Design, Test Report, User Documentation khớp với R1–R6, nên không phải đổi cấu trúc syllabus.
Bản 2025 ghi rõ áp dụng được cho mọi vòng đời, kể cả iterative, incremental và agile, và có tác vụ có điều kiện cho đầu ra tùy chọn.
Các tiêu chuẩn chuyên ngành được dùng để tham chiếu nội dung từng mục: ISO/IEC/IEEE 29148 cho yêu cầu và Business Rules, 25010 cho thuộc tính chất lượng, 42010 cho cách mô tả kiến trúc theo view, 29119-3 cho tài liệu kiểm thử, 26514 cho hướng dẫn người dùng. Danh sách đầy đủ có ở cuối trang.
Mục tiêu và nội dung của từng báo cáo
Chọn một báo cáo để xem đầu ra tham chiếu từ ISO/IEC 29110, nội dung điều chỉnh so với template hiện hành và mục tiêu của từng mục.
{{rep.intro}}
| Mục | Tên mục | Mức | Mục tiêu |
|---|---|---|---|
| {{s.no}} | {{s.title}} | {{s.lv}} | {{s.goal}} |
Một hệ thống mẫu cho mọi hướng dẫn
Mọi ví dụ trong tài liệu hướng dẫn dùng chung Purchase Request Management System (PRMS), cùng bối cảnh với Presentation Guideline V11. Sinh viên thấy cùng một actor, cùng một business rule đi từ R1 tới R5. Số liệu trong ví dụ là giả định.
Công ty khoảng 200 nhân viên xử lý yêu cầu mua hàng qua email và bảng tính. Actor: Employee, Manager, Accountant, System Admin, Email Service, Scheduler.
WF-01 Submit purchase request · WF-02 Approve or reject request · WF-03 View monthly spending report. Vòng đời PurchaseRequest: Draft → Submitted → PendingBudgetCheck → Approved → Closed.
Mức 1: chọn polling, Server-Sent Events hay WebSocket cho thông báo tức thời. Mức 2: phát hiện yêu cầu trùng lặp, so sánh so khớp chính xác, TF-IDF và sentence embedding bằng precision, recall, F1.
24 loại diagram, mỗi loại có một câu hỏi
Đề xuất vận dụng cách tiếp cận theo góc nhìn kiến trúc của ISO/IEC/IEEE 42010 để xác định người đọc và mục đích của các sơ đồ kiến trúc. Template quy định câu hỏi diagram phải trả lời và giới hạn số lượng, để mỗi sơ đồ có mục đích rõ ràng và tránh trùng lặp. Ký pháp kế thừa UML, BPMN, C4 đã học; mặc định vẽ bằng Mermaid, nguồn lưu trong repo.
| Diagram | Mức | Vẽ cho ai | Câu hỏi phải trả lời | R1 | R2 | R3 | R4 | R5 | R6 | R7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| {{r.name}} | {{r.lv}} | {{r.role}} | {{r.q}} | {{c.v}} |
Hội đồng chấm diagram theo 6 tiêu chí, mỗi tiêu chí 0–2 điểm: đúng câu hỏi và vai trò, đúng ký pháp, đầy đủ, nhất quán với code, dễ đọc, minh bạch và giải thích được. Dưới 8/12 hoặc có tiêu chí 0 điểm thì phải sửa. Thang này hỗ trợ GVHD, không thay phiếu chấm chính thức.
Chọn công cụ theo loại diagram và lưu nguồn chỉnh sửa được cùng tài liệu dự án.
| Công cụ | Dùng cho | Cách lưu nguồn |
|---|---|---|
| Mermaid | Flowchart, sequence, class, state, ERD, Gantt | Lưu mã nguồn dạng văn bản trong repo. |
| PlantUML | Use case, deployment, component, C4 qua C4-PlantUML | Lưu mã nguồn cùng các diagram liên quan. |
| bpmn.io / Camunda Modeler | Business flow, team workflow theo BPMN | Lưu file BPMN XML và ảnh xuất. |
| Structurizr DSL | Các C4 view từ một mô hình chung | Lưu mô hình DSL trong repo. |
| DBML | Logical ERD | Lưu mô hình dữ liệu dạng văn bản. |
| draw.io | Diagram cần bố cục tự do | Lưu file editable .drawio, không chỉ ảnh xuất. |
| Công cụ sinh từ code | Package diagram, physical schema | Lưu kết quả cùng công cụ và thời điểm tạo; dùng dependency-cruiser, pydeps, pg_dump hoặc migration phù hợp. |
Lưu nguồn trong repo và xuất ảnh để chèn báo cáo. Thông tin giấy phép công cụ thương mại cần được kiểm tra trước khi yêu cầu sinh viên sử dụng.
Bố trí nội dung nghiên cứu theo tiến độ thực hiện
Nội dung nghiên cứu ứng dụng được kế thừa từ đề xuất của giảng viên. Theo tiến độ dự kiến, kết quả thực nghiệm hình thành từ tuần 8; vì vậy cần phân bổ nội dung nghiên cứu theo từng mốc, tránh yêu cầu báo cáo kết quả khi chưa có dữ liệu.
Nếu nộp giữa R3 và R4, báo cáo mới có thể trình bày vấn đề và phương pháp. Kết quả thực nghiệm cần được bổ sung sau, làm tăng công việc cập nhật và nguy cơ trùng lặp.
R4 dự kiến nộp khoảng tuần 5, phù hợp để trình bày tổng quan và thiết kế đánh giá. Phần kết quả cần được bố trí ở báo cáo nộp sau thực nghiệm.
Mỗi nội dung được trình bày trong báo cáo phù hợp với tiến độ thực hiện, sau đó tổng hợp tại Final Report; mốc kiểm tra phương pháp đặt tại hạn nộp R4.
| Mức 1 | Mức 2 | |
|---|---|---|
| Khi nào | Có một quyết định công nghệ hoặc kiến trúc cần so sánh bằng số đo | Có thuật toán, mô hình hoặc pipeline AI với nhiều cách giải và có đánh đổi |
| Tổng quan | Ít nhất 3 phương án, so sánh theo tiêu chí, có nguồn | Thêm cách tìm và chọn tài liệu |
| Đánh giá | Một phép đo nhỏ, có baseline và tiêu chí | Baseline, dữ liệu có nhãn, chia tập tách biệt, thực nghiệm lặp lại được |
| Chuẩn | ISO/IEC 25040 | ISO/IEC 25040; TS 4213 khi có mô hình phân loại; 5259 khi có dữ liệu huấn luyện |
| Final Report | 3–5 trang | 8–12 trang |
Khung học thuật là Design Science (Wieringa, 2014). Khung nghiên cứu được đề xuất như nội dung học thuật bổ sung của Khoa, tách biệt với phần đối chiếu đầu ra theo ISO/IEC 29110. AI được dùng để gợi ý tài liệu và viết code thực nghiệm, nhưng không được dùng để tạo số liệu kết quả.
Nội dung đã thống nhất và nội dung chờ phê duyệt
Các điểm đã thống nhất được dùng để dựng bộ template hiện tại. Các nội dung còn chờ cần được Khoa phê duyệt trước khi phát hành cho giảng viên hướng dẫn (GVHD) và sinh viên.
Rủi ro triển khai và biện pháp giảm thiểu
| Rủi ro | Biểu hiện | Cách giảm |
|---|---|---|
| Thay đổi yêu cầu khi học kỳ đang diễn ra | Các nhóm có thể đã hoàn tất R3–R4 tại thời điểm áp dụng. | Áp dụng đầy đủ từ kỳ sau; có thể chạy thử với một số nhóm. |
| Quy định diagram thành checklist mới | Sinh viên vẽ đủ loại mà không hiểu để làm gì. | Mỗi diagram kèm câu hỏi phải trả lời và giới hạn số lượng; hội đồng hỏi vấn đáp trên đó. |
| Thẩm quyền | Template và phiếu chấm là của toàn trường. | Chỉ thay nội dung bên trong; giữ khung và trọng số. |
| Chuẩn ISO trả phí | Sinh viên không tra được nguyên văn. | Chỉ dẫn tên chuẩn và mục; 29110-5-1-2:2025 có giá CHF 0 trên trang ISO. |
| Chuẩn đổi phiên bản | 29148 đang soạn ấn bản 3. | Ghi “29148:2018 hoặc bản thay thế”. |
Bộ tài liệu chi tiết
Cùng 7 file template .docx dựng trên các file Report 1–7 cũ. Khi mở trong Word, chọn Update Field để tạo mục lục.
Câu hỏi GVHD và sinh viên thường đặt ra
{{f.a}}
Tiêu chuẩn và tài liệu học thuật
Chuẩn ISO được dẫn theo tên và mục liên quan, không chép nội dung. Trừ ISO/IEC 29110-5-1-2, các chuẩn đều là bản trả phí.
| Chuẩn | Phiên bản | Dùng cho | Xác minh |
|---|---|---|---|
| ISO/IEC 29110-5-1-2 | 2025, ấn bản 1 | Khung tham chiếu cho bộ báo cáo | Trang ISO |
| ISO/IEC/IEEE 29148 | 2018; xác nhận 2024; ấn bản 3 đang soạn | R1, R3, Business Rules | Trang ISO |
| ISO/IEC/IEEE 16326 | 2019 | R2 | Danh mục ISO, IEEE |
| ISO 21502 | 2020 | R2 (rủi ro) | ISO/TC 258 |
| ISO/IEC 25010 | 2023 | R3 mục 7, R5 mục 5 | Danh mục ISO |
| ISO/IEC/IEEE 42010 | 2022 | R4, quy định diagram | Danh mục ISO |
| ISO/IEC/IEEE 29119-3 | 2021 | R5 | Danh mục ISO |
| ISO/IEC/IEEE 26514 | 2022 | R6 | Nhà phân phối |
| ISO/IEC/IEEE 15289 | 2019; có thể đang sửa đổi | R7 | Danh mục ISO |
| ISO/IEC 25040 | 2024 | RC-4, RC-5 | ANSI, VDE |
| ISO/IEC TS 4213 | 2022; xác nhận 2025 | Mô hình phân loại | Trang ISO |
| ISO/IEC 5338 | 2023 | Thành phần AI | IEC webstore |
| ISO/IEC 25059 | 2023 | Chất lượng hệ thống AI | Nhà phân phối |
| ISO/IEC 5259-3 | 2024 | Dữ liệu cho học máy | Nhà phân phối |
| OMG UML | 2.5.1 (formal/17-12-05) | Ký pháp UML | Trang OMG |
| ISO/IEC 19510 (BPMN 2.0.2) | 2013 | Ký pháp BPMN | Trang ISO |
| Tài liệu | Dùng cho |
|---|---|
| K. Wiegers, J. Beatty, Software Requirements, 3rd ed., Microsoft Press | R1, R3: business rules, use case, analysis models, data requirements, traceability |
| ISTQB Certified Tester Foundation Level Syllabus v4.0 | R5: test level, decision table, state transition, defect management |
| Simon Brown, The C4 model (c4model.com) | R4: kiến trúc container và component |
| Michael Nygard, Documenting Architecture Decisions (2011) | R4 mục 1.3: ADR |
| R. J. Wieringa, Design Science Methodology for IS and SE, Springer, 2014 | Khung chính của phần nghiên cứu |
| B. Kitchenham, S. Charters, Guidelines for SLR in Software Engineering, 2007 | RC-3, dùng ở mức rút gọn |
| ACM SIGSOFT Empirical Standards | RC-4, RC-5: checklist đánh giá, khả năng tái lập |
| Template SET490 và SET490 Research Guide | Tham khảo cách viết các điểm neo nghiên cứu |
| Student Guide SEP490, phiếu chấm 2017-FPTU-L-01 | Mốc nộp, trọng số |
Số chương giáo trình Wiegers và ISTQB cần đối chiếu với bản thư viện trước khi phát hành.